Nhiều phụ huynh khi cho con bắt đầu học piano thường có một câu hỏi rất thực tế: “Bao lâu thì con có thể tự chơi được một bài hát?”
Đây là một câu hỏi hoàn toàn dễ hiểu. Tuy nhiên, không có một mốc thời gian cố định cho tất cả trẻ. Có bé chỉ sau vài tuần đã có thể chơi một giai điệu đơn giản, trong khi có bé cần vài tháng để đọc nốt, phối hợp hai tay và chơi một bài hoàn chỉnh.
Điều quan trọng không chỉ là bé chơi được bài hát sau bao lâu, mà còn là trong quá trình đó bé đang hình thành được những kỹ năng âm nhạc nào.
Với một bé mới bắt đầu học piano, nếu được hướng dẫn đúng phương pháp và luyện tập tương đối đều đặn, phụ huynh có thể tham khảo những mốc tiến bộ sau:
Ở giai đoạn đầu, bé thường tập trung vào việc:
Với những bài hát rất đơn giản, một số bé đã có thể tự chơi được giai điệu sau khoảng 1–2 tháng.
Tuy nhiên, “chơi được một bài” ở giai đoạn này thường chưa có nghĩa là bé đã đọc bản nhạc thành thạo hay chơi được cả hai tay một cách độc lập.
Khi đã có nền tảng cơ bản, bé có thể bắt đầu:
Đây thường là giai đoạn phụ huynh bắt đầu cảm nhận rõ sự tiến bộ của con.
Bé không chỉ “bấm đúng phím” mà dần hiểu được mình đang đọc gì trên bản nhạc và biết cách tự xử lý một bài hát quen thuộc.
Nếu duy trì việc học và luyện tập đều đặn, nhiều bé có thể bắt đầu tự đọc một bài mới ở mức độ phù hợp với trình độ.
Bé có thể:
Đây mới là một trong những cột mốc quan trọng của việc học piano: bé dần chuyển từ “học một bài” sang “biết cách học một bài”.
Nếu hai bé cùng bắt đầu học piano nhưng một bé chơi được bài hát sớm hơn, điều đó không có nghĩa bé còn lại không có năng khiếu.
Tốc độ tiến bộ phụ thuộc vào nhiều yếu tố.
Một bé 5 tuổi và một bé 9 tuổi có thể có tốc độ tiếp thu hoàn toàn khác nhau.
Trẻ nhỏ thường cần nhiều hoạt động trực quan, trò chơi và sự lặp lại để ghi nhớ. Trẻ lớn hơn có thể tiếp nhận lý thuyết và đọc bản nhạc nhanh hơn.
Thời gian học với giáo viên chỉ là một phần.
Nếu mỗi tuần bé học một hoặc hai buổi nhưng gần như không chạm vào đàn ở nhà, tốc độ tiến bộ sẽ khác rất nhiều so với bé có thói quen luyện tập đều đặn.
Điều này không có nghĩa phụ huynh phải bắt con ngồi đàn hàng giờ mỗi ngày. Với trẻ mới học, luyện tập ngắn nhưng đều đặn thường hiệu quả hơn việc ép con tập thật lâu trong một lần.
Một phương pháp phù hợp có thể giúp trẻ hiểu bản chất của việc chơi đàn thay vì chỉ ghi nhớ vị trí các phím.
Nếu bé chỉ học thuộc từng bài, bé có thể chơi được một số bài nhưng lại gặp khó khăn khi nhìn một bài mới.
Ngược lại, nếu được xây dựng nền tảng về đọc nốt, tiết tấu, kỹ thuật và cảm thụ âm nhạc, bé sẽ dần có khả năng tự tiếp cận những bài hát mới.
Một bài quá khó có thể khiến bé mất nhiều thời gian để hoàn thành và dễ cảm thấy chán nản.
Một bài vừa sức nhưng có một chút thử thách sẽ giúp bé có cảm giác:
“Mình làm được!”
Đó là động lực rất quan trọng đối với trẻ trong những năm đầu học nhạc.
Đừng chỉ dùng câu hỏi “Con đã chơi được bài nào chưa?” để đánh giá việc học piano.
Có những tiến bộ nhỏ nhưng rất đáng giá mà phụ huynh có thể quan sát:
Đặc biệt, khả năng tự sửa lỗi và tự học là dấu hiệu rất đáng mừng.
Một đứa trẻ có thể chưa chơi được những bài khó, nhưng nếu bé biết nhìn bản nhạc, thử, phát hiện lỗi và tự sửa thì bé đang xây dựng được nền tảng rất tốt cho việc học piano lâu dài.
Không nên.
Piano không phải là cuộc đua xem bé nào hoàn thành bài hát trước.
Nếu quá chú trọng vào việc “phải chơi được bài”, trẻ có thể hình thành thói quen học thuộc ngón tay hoặc ghi nhớ vị trí phím mà không thực sự hiểu bản nhạc.
Khi gặp một bài mới, bé sẽ dễ rơi vào tình trạng:
“Con chưa được cô dạy bài này nên con không biết chơi.”
Trong khi mục tiêu lâu dài của việc học piano là để bé từng bước có thể nói:
“Con chưa chơi bài này, nhưng con biết cách để bắt đầu học.”
Đó mới là năng lực có giá trị lâu dài.
Thay vì đặt mục tiêu duy nhất là “con phải chơi được bao nhiêu bài”, phụ huynh có thể kỳ vọng bé từng bước đạt được 4 điều:
Một là, biết đọc nhạc.
Bé hiểu những ký hiệu cơ bản và biết chúng tương ứng với âm thanh nào trên đàn.
Hai là, biết chơi đàn.
Bé hình thành tư thế, kỹ thuật ngón và khả năng phối hợp hai tay phù hợp với độ tuổi.
Ba là, biết nghe và cảm nhận.
Bé nhận ra khi mình chơi sai nốt, sai tiết tấu hoặc chưa đúng sắc thái.
Bốn là, biết tự học.
Bé có thể bắt đầu một bài mới mà không hoàn toàn phụ thuộc vào việc giáo viên phải chỉ từng nốt.
Nếu bốn yếu tố này được xây dựng tốt, việc bé có thể chơi một bài hát sau 2 tháng, 4 tháng hay 6 tháng không còn là vấn đề quan trọng nhất.
Một bài hát mà bé chơi được hôm nay có thể chỉ mất vài tuần để học.
Nhưng khả năng tự đọc, tự luyện tập và tự học một bài hát mới có thể được xây dựng qua nhiều tháng, thậm chí nhiều năm.
Vì vậy, nếu con mới bắt đầu học piano, phụ huynh không cần quá sốt ruột khi thấy bé chưa thể chơi những bài phức tạp.
Hãy quan sát xem mỗi tháng bé có tiến bộ hơn chính mình của tháng trước hay không.
Khi nền tảng đủ vững, tốc độ học bài mới sẽ dần nhanh hơn và việc chơi piano cũng trở nên tự nhiên hơn.
Tại Dodo, chương trình piano được xây dựng theo hướng phù hợp với độ tuổi và trình độ của từng học viên, kết hợp giữa đọc nhạc, kỹ thuật, thực hành và khả năng ứng dụng vào những bài hát mà bé yêu thích. Mục tiêu không chỉ là giúp bé chơi được một bài hát, mà từng bước hình thành khả năng tự đọc nhạc, tự luyện tập và tự tin chơi piano.
Phụ huynh có thể liên hệ DODO để được tư vấn lộ trình học phù hợp với độ tuổi và trình độ hiện tại của bé.
